C / con-sūmo
verb transitive #3234

con-sūmo

2nd PP con-sūmere · 3rd PP consumpsi · 4th PP consumptum · conj. 3rd
to take wholly; completely
perf. sync. consumpsti, Prop. 1, 3, 37; inf. consumpse, Lucr. 1, 234), v. a., to take wholly or completely, i. e.,
In gen. (post-Aug. and rare): vasti surgunt immensis torquibus orbes, tergaque…
In gen. (post-Aug. and rare): vasti surgunt immensis torquibus orbes, tergaque consumunt pelagus, take up, completely cover, Manil. 5, 584: tela omnia solus pectore consumo, Sil. 5, 640; cf.: clipeo tela, id. 10, 129: jugulo ensem, Stat. Th. 10, 813: ferrum pectore, id. ib. 12, 745; cf. id. Achill. 2, 205; Dig. 26, 7, 54.—
to eat, consume, devour
In partic., of food, to eat, consume, devour (class.): agri multa efferunt quae vel statim consumantur vel mandentur condita vetustati, Cic. N. D. 2, 60, 151: frumenta, Caes. B. G. 6, 43; cf. id. ib. 7, 17; 7, 77: fruges, Hor. Ep. 1, 2, 27: vitiatum (aprum), id. S. 2, 2, 92: angues, Cic. N. D. 1, 36, 101: draconem, Suet. Tib. 72: mensas accisis dapibus, Verg. A. 7, 125 al.
by extension
to consume, devour, waste, squander, annihilate, destroy, bring to naught, kill
In gen., to consume, devour, waste, squander, annihilate, destroy, bring to naught, kill.
to spend, pass; to waste; lose time and words in supplications poetic
Of inanimate things: faciat quod lubet: Sumat, consumat, perdat, Ter. Heaut. 3, 1, 56; cf. Sall. C. 12, 2: patrimonium per luxuriam, Cic. Rosc. Am. 2, 6: bona paterna, Quint. 3, 11, 13; 3, 11, 16: omnem materiam, Ov. M. 8, 876: omne id aurum in ludos, Liv. 39, 5, 9; Val. Max. 3, 1, 1 fin.; cf. 2. β infra: omnes fortunas sociorum, Caes. B. G. 1, 11; cf.: omnes opes et spes privatas meas, Sall. H. Fragm. 2, 96, 2 Dietsch: omnia flammā, Caes. B. C. 2, 14; cf.: aedes incendio, Liv. 25, 7, 6: domum incendio, Suet. Calig. 59: consumpturis viscera mea flammis, Quint. 6, prooem. § 3: viscera fero morsu, Ov. M. 4, 113: anulum usu, id. P. 4, 10, 5; cf.: ferrum rubigine, to eat, consume, Curt. 7, 8, 15.—Of time, to spend, pass: horas multas saepe suavissimo sermone, Cic. Fam. 11, 27, 5: dicendo tempus, Cic. Verr. 2, 2, 39, § 96: diem altercatione, id. Fam. 1, 2, 1; id. Univ. 1 fin.; id. Fam. 7, 1, 1: annua tempora, Lucr. 5, 618: consumitur vigiliis reliqua pars noctis, Caes. B. G. 5, 31; id. B. C. 2, 23: magnam partem diei, id. B. G. 5, 9 fin.: omne tempus, Liv. 29, 33, 9; 24, 14, 10: dies decem in his rebus, Caes. B. G. 5, 11: in eo studio aetatem, Cic. Off. 1, 1, 2: tota nox in exinaniendā nave consumitur, Cic. Verr. 2, 5, 25, § 64; Caes. B. C. 2, 23, 1: multos dies per dubitationem, Sall. J. 62, 9; cf. Tac. H. 4, 43 fin.: omne tempus circa Medeam, id. Or. 3: continuum biduum epulando potandoque, Suet. Tib. 42: precando Tempora cum blandis verbis, to waste or lose time and words in supplications, Ov. M. 2, 575: multis diebus et laboribus consumptis, Sall. J. 93, 1: ubi longa meae consumpsti tempora noctis? Prop. 1, 3, 37.—Of strength, feeling, voice, etc.: in quo tanta commoveri actio non posset, si esset consumpta superiore motu et exhausta, Cic. de Or. 3, 26, 103: adfectus, Quint. 2, 13, 13; 4, 2, 120: spiritus, id. 11, 3, 53: vocem instans metus, Tac. H. 1, 42: ignominiam, id. ib. 3, 24: gratiam rei nimiā captatione, Quint. 8, 6, 51: vires ipsā subtilitate, id. 12, 2, 13: bona ingenii, id. 12, 5, 2; 3, 11, 23; cf. Sall. J. 25, 11.—Poet.: cum mare, cum terras consumpserit, aëra tentet, i. e.-seek a refuge therein in vain, Ov. H. 6, 161.—
Of living beings.
Of living beings.
To destroy, kill
To destroy, kill: si me vis aliqua morbi aut natura ipsa consumpsisset, Cic. Planc. 37, 90; cf.: quos fortuna belli consumpserat, Sall. H. 1, 41, 5 Dietsch: tantum exercitum fame, Caes. B. G. 7, 20 fin.; so, siti, Hirt. B. G. 8, 41 fin.: acie, Vell. 2, 52, 5: morte, Tib. 1, 3, 55: morbo, Nep. Reg. 2, 1: senio et maerore, Liv. 40, 54, 1 al.—Facete: garrulus hunc consumet, Hor. S. 1, 9, 33.—
to waste, weaken, enervate
Rarely, to waste, weaken, enervate: inediā et purgationibus et vi ipsius morbi consumptus es, Cic. Fam. 16, 10, 1; cf. Ov. M. 9, 663; and consumpta membra senectā, id. ib. 14, 148.—
in particular
To divide, make an exhaustive division of
To divide, make an exhaustive division of (very rare): inventio in sex partis consumitur, Auct. Her. 1, 3, 4.—
Aliquid in aliquā re; in aliquid; to bestow upon something, to use, employ, spend upon
Aliquid in aliquā re, rar. in aliquid or absol. (in Cic. only with in and abl.; cf. Madv. ad Cic. Fin. 5, 19, 53), to bestow upon something, to use, employ, spend upon or about something.
In aliquā re
In aliquā re: pecuniam in agrorum emptionibus, to lay out, invest, Cic. Agr. 1, 5, 14: aurum in monumento, id. ib. 1, 4, 12; Nep. Timoth. 1, 2: studium in virorum fortium factis memoriae prodendis, Cic. Fam. 6, 12, 5; cf.: in armis plurimum studii, Nep. Epam. 2, 5: tantum laboris in rebus falsis, Quint. 12, 11, 15: curam in re unā, Hor. S. 2, 4, 48: ingenium in musicis, Cic. Fin. 5, 19, 50; cf. id. Phil. 5, 18, 49; id. Sest. 13, 31; Quint. 1, 2, 11.—
In aliquid
In aliquid (cf. the Gr. ἀναλίσκειν εἴς τι): tota in dulces consument ubera natos, Verg. G. 3, 178; Prop. 4 (5), 6, 55. umorem in arbusta, Sen. Q. N. 3, 11, 3: bona paterna in opera publica, Quint. 3, 11, 13: pecuniam in monumentum, Dig. 35, 1, 40 fin.
absol
Absol.: si quid consili Habet, ut consumat nunc, quom nil obsint doli, use up, exhaust, Ter. And. 1, 1, 133.