C / custōdĭo
verb transitive

custōdĭo

2nd PP custōdīre · 3rd PP custōdīvi · 4th PP custōdor ĭi · conj. 4th
to watch, protect, keep, defend, guard
fut. pass. custodibitur, Plaut. Capt. 3, 5, 71), v. a. id., to watch, protect, keep, defend, guard (freq. and class.).
in general
to be on the watch
With material objects: Q. Caepio Brutus pro consule provinciam Macedoniam, tueatur, defendat, custodiat incolumemque conservet, Cic. Phil. 10, 11, 26: tuum corpus domumque, id. Mil. 25, 67: quod me receperit, juverit, custodierit, id. Planc. 10, 26; cf.: in meā salute custodiendā, id. ib. 1, 1: me non solum amicorum fidelitas, sed etiam universae civitatis oculi custodiunt, id. Phil. 12, 9, 22: ut haec insula ab eā (Cerere) ... incoli custodirique videatur, Cic. Verr. 2, 4, 49, § 107: urbes, Quint. 7, 10, 13: maritimam oram viginti navibus longis, Liv. 36, 2, 11 (cf. tueri, id. 36, 2, 7): officinam diligentiā, Plin. 12, 14, 32, § 59: castra nocte, ne quis elabi posset, Liv. 9, 42, 6: amictum, Quint. 5, 14, 31: poma in melle, to lay up, preserve, Col. 12, 45, 3: paries, qui laevum marinae Veneris latus Custodit, Hor. C. 3, 26, 6: tua, id. S. 2, 3, 151: hic stilus ... me veluti custodiet ensis, id. ib. 2, 1, 40.—Esp.: se, to be on the watch: quanto se opere custodiant bestiae, Cic. N. D. 2, 49, 126: fac ut diligentissime te ipsum custodias, id. Att. 14, 17, A, 8.—
ab
With ab: Gortynii templum magnā curā custodiunt non tam a ceteris quam ab Hannibale, Nep. Hann. 9, 4: poma ab insomni dracone, Ov. M. 9, 190: cutem a vitiis, Plin. 28, 8, 25, § 89.—
to keep, preserve, regard, take heed, observe, maintain
With immaterial objects (freq. in postAug. prose), to keep, preserve, regard, take heed, observe, maintain: id quod tradatur posse percipere animo et memoriā custodire, Cic. de Or. 1, 28, 127: dicta litteris, id. ib. 2, 2, 7; cf.: ex his (arboribus) quas memoria hominum custodit, Plin. 16, 44, 85, § 234: illa quae scriptis reposuimus, velut custodire desinimus, Quint. 11, 2, 9; opp. mutare, id. 12, 8, 6: modum ubique, id. 4, 2, 35: regulam loquendi, id. 1, 7, 1: praecepta, Col. 1, 8, 15: eam rationem, id. 4, 29, 11: ordinem, id. 12, 4, 1: quae custodienda in olearam curā ... praecipiemus, Plin. 17, 18, 29, § 125: morem, id. 14, 12, 14, § 88: religiose quod juraveris, id. Pan. 65, 2 et saep.—
ab
With ab: teneriores annos ab injuriā sanctitas docentis custodiat, Quint. 2, 2, 3.—
ut; ne
With ut or ne: in aliis quoque propinquitatibus custodiendum est, ut inviti judicemur dixisse, Quint. 11, 1, 66: quo in genere id est praecipue custodiendum, ne, etc., id. 8, 3, 73; 8, 5, 7; Col. 4, 24, 11: ut custoditum sit ne umquam veniret, etc., Suet. Tib. 7.—
With the access. idea of hindering free motion, in a good or bad sense.
With the access. idea of hindering free motion, in a good or bad sense.
to hold something back, to preserve, keep
In gen., to hold something back, to preserve, keep: multorum te oculi et aures non sentientem ... speculabuntur atque custodient, Cic. Cat. 1, 2, 6: aliquem, ne quid auferat, to watch, observe, id. Div. in Caecil. 16, 51: ejus (sc. epistulae) custodiendae et proferendae arbitrium tuum, Cic. Att. 15, 13, 1: librum, id. Fam. 6, 5, 1: codicillos, Suet. Tib. 51: prodit se quamlibet custodiatur simulatio, Quint. 12, 1, 29.—
to hold in custody, hold captive; cautiously, carefully
Esp., to hold in custody, hold captive: noctu nervo vinctus custodibitur, Plaut. Capt. 3, 5, 71; Cic. Fragm. ap. Quint. 9, 3, 50: ducem praedonum, Cic. Verr. 2, 5, 27, § 68: obsides, Caes. B. G. 6, 4: Domitium, id. B. C. 1, 20: bovem, Verg. A. 8, 218 et saep.—Hence, * cu-stōdītē, adv. (acc. to I.), cautiously, carefully: ut parce custoditeque ludebat! Plin. Ep. 5, 16, 3.